Suche elewacje – okładziny ścienne
Opublikowano Grudzień 20, 2009
Tak zwane suche elewacje wykonuje się za pomocą różnych materiałów między innymi są to: tworzywa sztuczne, ceramiczne, kamienne , płyty włókowo-cementowe oraz drewniane. Dużą zaletą ich jest to że można je układać przez cały rok. Jak i to że można nimi wykańczać domy nowe jak i remontowane. Pod taką elewacja można ułożyć izolację cieplna i w taki oto sposób ocieplić dom. Jeszcze większą ich zaletą jest prostota i szybkość montażu, bo możemy ułożyć nawet 1m/2 w przeciągu godziny. Suche elewacje nie wymagają od nas żadnej pielęgnacji ani odnowień. W przypadku uszkodzenia wymienia się tylko poszczególne elementy ponieważ nie ma konieczności demontażu całej elewacji. Pierwszym z rodzaju suchych elewacji jest biały panel. Najbardziej znanym materiałem montowany tzw. Na sucho jest oblicówka winylowa. Dużo rzadziej stosuje się oblicówkę stalową lub aluminiową. Producenci oferują kilkanaście kolorów saidingu ale najbardziej popularnym jest nadal kolor biały. Panele z których montujemy elewacje mogą mieć oprócz różnego koloru również różny kształt (mogą być łamane lub płaskie, gładkie luz z fakturą imitującą drewno). Podstawowymi elementami saidingu są panele o szerokości od 10 do 30cm i długości od 2,5 do 3,9m. Dodatkowo każdy producent oferuje gamę elementów uzupełniających takich na przykład jak : listwy startowe, listwy maskujące, naroża oraz ozdobne elementy wykończenia. Elementy te służą nam do wykańczania gzymsów czy też różnego rodzaju kształtki do wykończenia detali architektonicznych. Drugim z rodzaju elewacji suchej jest otulone drewno. Jest to elewacja wykonana z zabezpieczonych desek drewnianych lub gontów, jednak dzisiaj już nie cieszą się dużą popularnością. Takie wykończenie drewniane najczęściej stosowane jest do wykończenia małych budynków rekreacyjnych jako wierzchnia warstwa docieplenia ścian lub jako dekoracyjna osłona konstrukcji ścian. W domach które zostały wymurowane drewno wykorzystuje się do wykończenia fragmentów elewacji na przykład : szczytów poddaszy, lukarn, loggi oraz podbitek dachowych. Sposób wykonania jest następujący. Deski elewacyjne najczęściej mocuje się na drewnianych rusztach z poziomu lub z pionu przybijanych łat. Jednak gdy chcemy wykończyć budek szkieletowy o sztywnym poszyciu ścian, deski można mocować bezpośrednio na ścianach lub na wiatroizolacji. Elementy rusztu montażowego możemy mocować za pomocą gwoździ lub śrub. Jeśli jednocześnie budynek jest ocieplany to po zamocowaniu rusztu należy zamocować warstwy izolacji cieplnej oraz zabezpieczyć całość folią wiatroizolacyjną. Montaż takowej elewacji zaczynamy od elementów narożnych i obramowania otworów. Deski elewacyjne można układać poziomo na zasadzie pióro i wpust lub na zakład bądź przylgę. Alternatywą dla tradycyjnej deski są drewniane gonty ale są one jeszcze rzadziej stosowane. Są to na ogół krótkie, szerokie płytki najczęściej wykonane z drewna sosnowego lub cedrowego. Są one montowane co najmniej w dwóch zachodzący na siebie warstwach. Układane bezpośrednio na sztywne poszycie elewacji ochronionej folią wiatroizolacyjną. Gotowe elewacje zwykle pokrywa się lakierem do drewna, a gonty pokrywa się bejcą lub pozostawia w stanie surowym.
Pod tą nazwą kryją się różnorodne konstrukcje budowlane o specyficznej budowie na bazie szkieletu wykonanego przeważnie z drewna , ale nie tylko z niego. Istota tego typu konstrukcji polega na stworzeniu szkieletu bazowego stanowiącego niejako obrys całej budowli. Na jej wewnętrznej i zewnętrznej części wykonuje się wypełnienia powierzchni w postaci ścian , sufitów , podłóg z elementów stabilnych tworzących jednolitą powierzchnię i wypełnienie pustych szczelin i przestrzeni pomiędzy poszczególnymi elementami ożebrowania. Metoda budownictwa szkieletowego stosowana była dawniej ze względu na ograniczenie kosztów budowy i większą dostępność do powszechnie występującego drewna pod różnymi postaciami. Obecnie drewno jest materiałem drogim i można zauważyć powrót do tej technologii w budownictwie. Zauważa się także tendencję do mieszania stylów oraz technik budowlanych. Do tradycyjnej techniki szkieletowej komponuje się nowoczesne materiały do pokryć, wypełnień oraz ociepleń z całkiem ciekawym rezultatem zewnętrznym oraz technicznym i znacznym obniżeniem kosztów. Budowle szkieletowe charakteryzują się dużo niższym ciężarem własnym od porównywanych budowli murowanych dzięki czemu mogą być budowane i osadzane w nietypowych warunkach geologicznych. Na przykład w takich , w których obecnie tradycyjne budownictwo murowane nie miałoby absolutnie racji bytu ze względu chociażby na wysoki stopień osiadania gruntu , zróżnicowane podłoże , niepewne tektonicznie. Obecnie technologia budowlana stoi na wysokim poziomie. Buduje się lepiej , szybciej i dokładniej z wykorzystaniem zmechanizowanych technik i narzędzi budowlanych. Tradycyjnie niegdyś budowany dom o konstrukcji szkieletowej , dzisiaj stanowi pełnowartościowy , wytrzymały element zdolny przenosić duże obciążenia przy stosunkowo niskiej masie własnej. Do tej pory ten rodzaj konstrukcji stosowali działkowcy w znacznie uproszczonej jego formie zabezpieczając zaplecze mieszkalne na swoich działkach. Jednak elementy wykorzystywane do konstruowania prostych altan przeważnie zdobywane okazyjnymi sposobami w stopniu minimalnym zabezpieczają bezpieczne względy wytrzymałościowe tego rodzaju budownictwa. Szkielet budynku składa się z wielu grubych listew połączonych w ustalony sposób licznymi przekładkami ustalonymi wcześniej według rysunku. Są one ze sobą zespolone w solidny sposób licznymi nowoczesnymi lub tradycyjnymi technikami montażowymi dzięki czemu po połączeniu w całość i wypełnieniu zewnętrznym i wewnętrznym poszyciem stanowią stabilną i zwartą konstrukcję.
Niejednokrotnie wykorzystuje się starsze metody budowlane w celu osiągnięcia określonych efektów. Przy renowacjach starych obiektów , jak również przy szczególnych zamówieniach indywidualnych nadal stosuje się starsze metody budowania . Ściany stawiane z tradycyjnych i tradycyjnie wypalanych cegieł mają swój określony styl estetyczny i mimo iż da się obecnie osiągnąć efekt starej budowli stosując nowoczesne metody i elementy budowlane wykańczając je niemalże doskonałymi materiałami imitacyjnymi , są szczególne zamówienia i szczególni zwolennicy tradycyjnych materiałów. Jednak jak już wcześniej wspomniałem stare metody i stare elementy budowlane są kosztowne i bardziej czaso i pracochłonne . To też odbiorcy współczesnego budowania tymi metodami stanowią z reguły szczególną i bardziej zamożną grupę odbiorców , nie mówiąc oczywiście o budowaniu z elementów rozbiórkowych z konieczności. Bardzo często zdarza się dzisiaj , że dość licznie występujące budynki powojenne są adaptowane do współczesnych potrzeb ze szczególnym eksponowaniem walorów wizualnych starej zabudowy ceglanej. Tworzone są różnego rodzaju kameralne kawiarenki , sale muzealne , miejsca , w których niezbędne jest utrzymanie określonego klimatu. Ze względu na wymiar cegieł , stawianie ścian z ich użyciem jest bardziej pracochłonne i wymaga ciągłej kontroli. Mniejszym problemem jest jeśli ściana przewidziana jest do otynkowania. Jeśli natomiast cegła i jej spoina ma w projekcie stanowić surowy element dekoracyjny , wówczas na bazie doświadczenia zawodowego trzeba zastosować jeszcze dozę cierpliwości i dokładności. W czasach komunistycznych oraz budowy i odbudowy naszego kraju , w momencie kiedy wkraczaliśmy mozolnie w erę unowocześniania technik i materiałów budowlanych , wstąpiliśmy na etap budownictwa wielkopłytowego. Było to spowodowane gwałtownym wzrostem zapotrzebowania społecznego na budownictwo mieszkaniowe. Aby sprostać ogromnym potrzebom zaczęto produkować ogromne gotowe prefabrykaty , z których szybko stawiano domy niejednokrotnie nie pozbawione wad technicznych. Jednak wtedy liczyła się nie jakość lecz ilość. Masowo wyburzano budynki postawione z tradycyjnej dobrze wypalanej cegły. Powstawało sukcesywnie niemalże darmowe źródło surowca budowlanego. Niejednokrotnie pozwalano na darmowy odbiór cegieł aby w szybszym tempie uporać się z uporządkowaniem miejsca przyszłej budowy i oczyszczeniem terenu. Na miejscu starych , niekiedy zabytkowych budynków powstawały betonowe blokowiska ze smakiem estetycznym bardzo często nie mających nic wspólnego.
To trwalsze i technicznie coraz bardziej doskonałe obiekty tworzone przez człowieka. Typowa era cegły w zasadzie została dawno już zamknięta jako niegdyś jedyna słuszna , dostępna i skuteczna metoda stawiania ścian budynków. Rozwój technologii i technik budowlanych wykonał bardzo znaczący postęp w rozwoju ludzkim. Są dostępne bardzo różnorodne elementy budowlane , które eliminują nie tylko nadmierny wysiłek człowieka , ale również są bardziej skuteczne , bardziej bezpieczne , bardziej wydajne i tańsze. W budowlach z elementów murowanych wymagane jest w zależności od gabarytów stabilne , sprawdzone podłoże , w którym wykonuje się silne , zbrojone fundamenty o odpowiedniej szerokości i głębokości uwzględniającej różne parametry – między innymi tak zwaną głębokość przemarzania. Jest to graniczna głębokość osadzenia fundamentów , na którą w naszym polskim regionie klimatycznym nie będą miały negatywnego wpływu niskie temperatury. Technika stawiania budowli murowanych w naszym środkowo – europejskim regionie klimatycznym w celach całorocznego zamieszkania najbardziej się upowszechniła a ściany murowane w przekonaniu przeciętnego , szczególnie starszego pokolenia dają silne poczucie bezpieczeństwa , stabilności i trwałości , które przez lata zagnieździło się w umysłach. Jest również inny czynnik rozwoju i preferowania budownictwa murowanego. Jest nim możliwość przenoszenia ogromnych sił nacisku , którym budownictwo drewniane nie byłoby w stanie sprostać. Spotykamy obecnie olbrzymie hale budowlane kompleksów fabrycznych , ostatnio intensywnie rozwijające się potężne hale hipermarketów , bloki wielorodzinne , wieżowce , tamy zaporowe oraz inne tego typu. Bardzo często stawianie ogromnych kompleksów budowlanych w porównaniu z ich gabarytami trwa bardzo krótko ponieważ powszechnie wykorzystywana jest technika budowania z gotowych prefabrykatów – elementów budowlanych wykonanych w innych miejscach , lecz transportowanych i łączonych na miejscu właściwej budowy. Również dla mniejszych wykonawców budowlanych przewidziane są mniejsze elementy , które postępując we właściwy sposób z wykorzystaniem technologicznych udoskonaleń składane są na miejscu jak „klocki z zatrzaskiem”. Dzięki tym doskonałością budownictwo takie jest bardziej dokładne oraz mniej pazerne na materiały budowlane pozwalając uzyskiwać oszczędności. Dokładniejsze wykonanie gotowych prefabrykatów pozwala na użycie mniejszej ilości elementów wiążących co wiąże się z uzyskiwaniem oszczędności finansowych.
Dobry tynk elewacyjny powinien być bardzo łatwo zmywalny. Nie powinien przyciągać brudu ani kurzu oraz powinien być łatwo odnawialny za pomocą malowania bądź nakładania bardzo cienkiej warstwy szpachlu. Tynk położony w odpowiedni sposób powinien służyć nam nawet przez 100 lat. Rodzaj tynku powinno się dobierać do rodzaju powierzchni na jaką będzie on układany ponieważ inne tynki stosuje się bezpośrednio na murze, a zupełnie inne na izolacji termicznej. Gdy układamy tynk bezpośrednio na murze stosujemy tynki trójwarstwowe. Natomiast układając tynk na izolacji termicznej użyjemy tynku jednowarstwowego. Obecnie najczęściej stosuje się gotowe mieszanki tynkarskie, których skład jest bardzo precyzyjnie dobierany i zawiera sprawdzone oraz pewne surowce. Najczęściej tynki przygotowane na budowie (tynki tradycyjne) składają się z trzech następujących warstw: obrzutki (warstwa od 3 do 5mm), narzuty (warstwa od 10 do 15mm) oraz tynku ozdobnego lub gładzi. Niekiedy zamiast stosować warstwy zwanej ‘obrzutki’ możemy zastosować warstwę kontaktowej. Tynki tradycyjne czyli cementowo-wapniowe możemy kłaść na większość ścian zewnętrznych. Tynki cementowe możemy stosować tam gdzie mur ma kontakt z wodą lub wilgocią. Stosuje się je do ścian piwnic lub cokołów. Wyżej opisane tynki są tynkami grubowarstwowymi. Zupełnie innym typem tynków jest tynk cienkowarstwowy który jest znacznie łatwiejszy w wykonaniu. Nakładamy je na warstwie zbrojonej podkładu który przykrywa ocieplenie, ale służy również do pokrywania tradycyjnego podłoża takiego jak: beton , tynk cementowo-wapienny lub cementowy. Istnieje kilkanaście rodzajów tynków cienkowarstwowych które różnią się przede wszystkim stopniem paroprzepuszczalności. Tynki mineralne lub silikatowe dobrze przepuszczają parę wodną co nie powoduje gromadzenia się wilgoci na ścianie. Tego rodzaju tynki cechują się również dużą odpornością na działanie wody. Żywiczne zaś są bardzo szczelne co powoduje podniesienie się stopnia odporności (są także odporne na deszcz ). Przepuszczalność jest bardzo ważna cechą przegród budowlanych ponieważ zasada konstruowania każdej przegrody zewnętrznej jest liczona od wewnątrz. Stosujemy warstwy o coraz mniejszym oporze dyfuzyjnym. Działania te mają na celu stawianie parze wodnej oporu poprzez materiał przegrody. W przeciwnym wypadku ściana byłaby narażona na zawilgocenie. Cecha ta ma duże znaczenie gdy chcemy odnowić elewację( gdy stary tynk chcemy przykryć nowym). Jeśli ten pierwszy jest paroprzepuszczalny, nie powinno się stosować tynków żywicznych ponieważ w ten sposób utrudnimy wydostawanie się pary wodnej ze ścian na zewnątrz. Powyższe zalecenia dotyczą jednak ścian ocieplonych wełną lub ścian starych domów które nie posiadają ocieplenia. Budynki które są ocieplone styropianem nie stawiają takich warunków. 